Z wiekiem skóra ulega naturalnym zmianom. Staje się cieńsza, mniej elastyczna i produkuje mniejsze ilości łoju oraz potu. W efekcie łatwiej dochodzi do jej przesuszenia, a uszkodzona bariera ochronna sprzyja podrażnieniom i swędzeniu.
Dodatkowo u seniorów często współistnieją choroby przewlekłe oraz konieczność przyjmowania wielu leków, które również mogą przyczyniać się do występowania świądu.
Najczęstsze przyczyny świądu
Do najczęstszych przyczyn należą:
- suchość skóry (tzw. kseroza),
- atopowe zapalenie skóry i wyprysk,
- choroby nerek i wątroby,
- cukrzyca,
- choroby tarczycy,
- niedobory żelaza i witamin,
- niektóre choroby hematologiczne,
- działania niepożądane leków.
Warto pamiętać, że przewlekły świąd może pojawić się nawet wtedy, gdy na skórze nie widać żadnych zmian.
Kiedy należy zgłosić się do lekarza?
Konsultacji lekarskiej wymaga świąd, który:
- utrzymuje się dłużej niż 6 tygodni,
- obejmuje całe ciało,
- nasila się w nocy i utrudnia sen,
- powoduje przeczosy, rany lub zakażenia skóry,
- towarzyszy mu utrata masy ciała, gorączka, powiększenie węzłów chłonnych lub inne niepokojące objawy.
Lekarz rodzinny przeprowadzi wywiad, oceni stan skóry oraz – jeśli będzie to konieczne – zleci badania laboratoryjne lub skieruje pacjenta do dermatologa bądź innego specjalisty.
Jak można zmniejszyć dolegliwości?
Podstawą leczenia jest ustalenie przyczyny świądu. Równocześnie warto stosować codzienną pielęgnację skóry:
- regularnie używać emolientów i kremów nawilżających,
- wybierać letnie, krótkie kąpiele zamiast gorących,
- stosować delikatne środki myjące bez substancji drażniących,
- unikać przegrzewania organizmu,
- nosić luźną odzież z naturalnych materiałów,
- dbać o odpowiednie nawodnienie organizmu.
Nie należy intensywnie drapać skóry, ponieważ prowadzi to do uszkodzeń naskórka, zwiększa ryzyko zakażeń i nasila świąd.
Jak wygląda leczenie?
Leczenie zależy od przyczyny dolegliwości. U części pacjentów wystarcza właściwa pielęgnacja skóry i stosowanie emolientów. W innych przypadkach konieczne może być leczenie choroby podstawowej lub zastosowanie leków przeciwświądowych, przeciwzapalnych czy miejscowych preparatów dermatologicznych. Terapia jest zawsze dobierana indywidualnie.
Pamiętaj
Przewlekły świąd nie jest nieodłącznym elementem starzenia się organizmu. Może znacząco obniżać jakość życia, powodować bezsenność, rozdrażnienie i pogorszenie samopoczucia, ale przede wszystkim bywa sygnałem rozwijającej się choroby.
Jeżeli swędzenie skóry utrzymuje się przez dłuższy czas lub nasila się mimo stosowania preparatów nawilżających, zgłoś się do lekarza rodzinnego. Wczesna diagnostyka pozwala wykryć przyczynę dolegliwości i wdrożyć skuteczne leczenie.
NZOZ POZ przypomina: nie lekceważ przewlekłego świądu. To objaw, który warto skonsultować z lekarzem – szczególnie u osób w wieku podeszłym.
